Creatie: van inzichten naar concepten
In de creatiefase zet je de stap van begrijpen naar vormgeven. Op basis van de inzichten uit de onderzoeksfase ontwikkel je mogelijke oplossingsrichtingen, samen met betrokkenen. Het doel is niet één perfect idee, maar een goed doordachte reeks opties die verschillende aspecten van het vraagstuk adresseren.
Je organiseert bijvoorbeeld cocreatieworkshops, ontwerpsessies of scenario‑labs waarin je met stakeholders ideeën genereert, ordent en uitwerkt. Verschillende creatieve technieken helpen om voorbij de eerste, voor de hand liggende oplossingen te komen: werken met persona's, toekomstscenario's, inspirerende referenties of ruimtelijke maquettes, afhankelijk van het vraagstuk.
Belangrijk is dat je ideeën snel tastbaar maakt: via schetsen, conceptboards, storyboards of eenvoudige prototypes. Deze zijn bewust nog "werk in uitvoering": ze maken aannames zichtbaar en nodigen uit tot feedback. In een systemische context kijk je bij elk concept niet alleen naar de gebruiker, maar ook naar gevolgen voor andere partijen, de omgeving en de lange termijn.
De uitkomst van de creatiefase is een set gedragen concepten, waar stakeholders zich in herkennen en waarover je samen een inhoudelijk gesprek kunt voeren. Ze vormen de basis voor de volgende stap: gericht testen in de praktijk. Tegelijkertijd levert deze fase vaak al beweging op: doordat mensen samen ontwerpen, ontstaat meer begrip voor elkaars perspectief en groeit het gezamenlijke eigenaarschap.
Hoe pas je dit toe? Een voorbeeld uit de praktijk
Voor het eerste buurtwarmtecentrum van Eindhoven-Noordoost werkte cocosmos samen met de gemeente Eindhoven aan een ontwerp dat letterlijk met de buurt werd gemaakt. Tijdens een co-creatiesessie gingen buurtbewoners uit de Oude Toren aan de slag om ideeën te bedenken voor de buitenzijde van het gebouw: welke functies moet het hebben, hoe moet het er uitzien, hoe past het in de buurt? De architect vertaalde deze ideeën naar eerste ontwerprichtingen, die vervolgens werden gepresenteerd op een informatiemarkt. Zo werd een technische infrastructurele opgave – het plaatsen van een warmtecentrale – een ontwerpvraag waarbij bewoners mede-eigenaar werden van het eindresultaat.
Wil je met jouw organisatie of projectteam aan de slag met Design Thinking?
Ontdek hoe design thinking in zes fases jouw maatschappelijke vraagstuk in beweging kan brengen. In de Masterclass Design Thinking voor maatschappelijke vraagstukken werk je met je eigen casus, leer je systemisch kijken en zet je de eerste stappen naar verandering.