Onderzoek: verdiepen in mensen én systeem
In de onderzoeksfase ga je van "weten over" naar "begrepen hebben hoe het werkt". Je richt je op de ervaringen, drijfveren en zorgen van de mensen die door het vraagstuk geraakt worden, én op de mechanismen in het systeem die hun dagelijks leven beïnvloeden.
Je zet kwalitatieve methoden in zoals diepte‑interviews, focusgroepen, observaties, schaduwen en co‑creatiesessies. Daarbij zoek je bewust zowel de gebruikelijke partners als minder gehoorde stemmen op. Denk aan bewoners die moeilijk te bereiken zijn, frontline‑professionals of partijen die wel geraakt worden, maar niet formeel aan tafel zitten. In gesprek verken je: wat ervaren zij in de praktijk, waar lopen ze tegenaan, welke oplossingen hebben ze al geprobeerd en wat gaf vertrouwen of juist weerstand?
Parallel daaraan kijk je naar het systeem: welke regels, financieringsstromen, cultuurpatronen en fysieke of digitale structuren sturen gedrag? Door persoonlijke verhalen te koppelen aan deze systeemfactoren ontdek je patronen: terugkerende fricties, blinde vlekken en mogelijke hefbomen. De opbrengst leg je bij voorkeur visueel vast: geactualiseerde stakeholdermaps, overzicht van overkoepelende thema's (pains, gains, 'jobs to be done') en een eerste ordening van spanningsvelden.
De kern van deze fase is betekenisgeving. Je verzamelt niet alleen quotes en data, maar komt samen met het kernteam tot een set gedeelde inzichten. Deze vormen de inhoudelijke basis voor de creatiefase: welke vraagstukken vragen om een ontwerpantwoord, en waar liggen concrete aanknopingspunten voor interventies?
Hoe pas je dit toe? Een voorbeeld uit de praktijk
Het FOMO Festival is een sprekend voorbeeld van onderzoek dat vertrekt vanuit de leefwereld van de doelgroep zelf. Cocosmos ontwierp in cocreatie met jongvolwassenen interactieve installaties in vier containers, waarmee ze in één weekend zo'n 350 jongeren spraken over financiële veerkracht. De gemiddeld een halfuur durende gesprekken leverden een rijke set inzichten op die werd gebundeld in een waaier van kaarten. De aanpak laat zien hoe je met de juiste vorm en context degenen bereikt waar het om gaat, en diepgaande inzichten kan verkrijgen.
Aan de slag met de onderzoeksfase?
In de training Empathisch onderzoek leer je gesprekken, observaties en verhalen zo in te zetten dat ze leiden tot diepere inzichten én betere keuzes in beleid, dienstverlening of gebiedsontwikkeling.
Wil je met jouw organisatie of projectteam aan de slag met Design Thinking?
Ontdek hoe design thinking in zes fases jouw maatschappelijke vraagstuk in beweging kan brengen. In de Masterclass Design Thinking voor maatschappelijke vraagstukken werk je met je eigen casus, leer je systemisch kijken en zet je de eerste stappen naar verandering.